Wypadek przy pracy czy choroba zawodowa to nie tylko stres i ból, ale często także długa droga do odzyskania sprawności. Od 1 kwietnia ubezpieczeni mogą liczyć na wyższą rekompensatę finansową w postaci jednorazowego odszkodowania. Nowa stawka za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu wynosi 1781 zł. W ubiegłym roku w województwie warmińsko-mazurskim ZUS wypłacił prawie 1,4 tys. jednorazowych odszkodowań na kwotę ponad 13 mln zł.
Każdego roku kwoty jednorazowych odszkodowań są aktualizowane i ustalane w oparciu o wysokość przeciętnego wynagrodzenia (1 proc. stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu jest równa wysokości 20 proc. przeciętnego wynagrodzenia). Nowe stawki obowiązują w okresie od 1 kwietnia danego roku do 31 marca roku następnego. Od 1 kwietnia 2026 r. za każdy procent uszczerbku na zdrowiu przysługuje 1781 zł.
– Osoby, które są objęte ubezpieczeniem wypadkowym i doznały stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu w wyniku wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, mogą starać się o jednorazowe odszkodowanie. O to świadczenie mogą ubiegać się także uprawnieni członkowie rodziny osoby zmarłej wskutek wypadku przy pracy czy choroby zawodowej – informuje Anna Grabowska, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie warmińsko-mazurskim.
Tylko na Warmii i Mazurach w 2025 roku ZUS wypłacił prawie 1,4 tys. jednorazowych odszkodowań wypadkowych w łącznej kwocie przekraczającej 13 mln zł, a w skali całego kraju 409 mln złotych.
Jakie dokumenty?
- Świadczenie nie jest wypłacane z urzędu. W celu uzyskania odszkodowania, należy złożyć do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych kompletny wniosek. Powinien on zawierać, m.in.:
- wniosek o jednorazowe odszkodowanie,
- protokół powypadkowy wraz z dokumentacją, sporządzony i zatwierdzony przez zakład pracy lub kartę wypadku
- wypełniony przez lekarza druk OL-9, zawierający adnotację, że leczenie i rehabilitacja zostały zakończone.
Odszkodowanie po zakończonym leczeniu
– Po zakończeniu przez pacjenta leczenia lub rehabilitacji oraz po dostarczeniu kompletnej dokumentacji do ZUS, stopień uszczerbku na zdrowiu oraz jego związek z wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową ocenia lekarz orzecznik ZUS lub komisja lekarska ZUS. ZUS wydaje decyzję, przyznającą lub odmawiającą prawa do świadczenia, w ciągu 14 dni od otrzymania orzeczenia lekarza orzecznika lub komisji lekarskiej albo od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji. Odszkodowanie wypłacane jest w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji – dodaje rzeczniczka.
Nowe stawki jednorazowego odszkodowania
W okresie od dnia 1 kwietnia 2026 r. do dnia 31 marca 2027 r. kwoty jednorazowych odszkodowań z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej wynoszą:
1) 1781 zł za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu (art. 12 ust. 1 ustawy);
2) 1781 zł za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, z tytułu zwiększenia tego uszczerbku co najmniej o 10 punktów procentowych (art. 12 ust. 2 ustawy);
3) 31 162 zł z tytułu orzeczenia całkowitej niezdolności do pracy oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji ubezpieczonego (art. 12 ust. 3 ustawy);
4) 31 162 zł z tytułu orzeczenia całkowitej niezdolności do pracy oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji wskutek pogorszenia się stanu zdrowia rencisty (art. 12 ust. 4 ustawy);
5) 160 264 zł, jeżeli do jednorazowego odszkodowania jest uprawniony małżonek lub dziecko zmarłego ubezpieczonego lub rencisty (art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy);
6) 80 132 zł, jeżeli do jednorazowego odszkodowania jest uprawniony członek rodziny zmarłego ubezpieczonego lub rencisty inny niż małżonek lub dziecko (art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy);
7) 160 264 zł, jeżeli do jednorazowego odszkodowania są uprawnieni równocześnie małżonek i jedno lub więcej dzieci zmarłego ubezpieczonego lub rencisty, oraz 31 162 zł z tytułu zwiększenia tego odszkodowania przysługującego na każde z tych dzieci (art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy);
8) 160 264 zł, jeżeli do jednorazowego odszkodowania jest uprawnionych równocześnie dwoje lub więcej dzieci zmarłego ubezpieczonego lub rencisty, oraz 31 162 zł z tytułu zwiększenia tego odszkodowania przysługującego na drugie i każde następne dziecko (art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy);
9) 31 162 zł, jeżeli obok małżonka lub dzieci do jednorazowego odszkodowania są uprawnieni równocześnie inni członkowie rodziny zmarłego ubezpieczonego lub rencisty, każdemu z nich niezależnie od odszkodowania przysługującego małżonkowi lub dzieciom (art. 14 ust. 3 ustawy);
10) 80 132 zł, jeżeli do jednorazowego odszkodowania są uprawnieni tylko członkowie rodziny inni niż małżonek lub dzieci zmarłego ubezpieczonego lub rencisty, oraz 31 162 zł z tytułu zwiększenia tego odszkodowania przysługującego na drugiego i każdego następnego uprawnionego (art. 14 ust. 4 ustawy).
Kiedy jednorazowe odszkodowanie się nie należy
Warto pamiętać o tym, że system chroni tych, którzy przestrzegają zasad. Jednorazowe odszkodowanie nie należy się pracownikowi jeśli wyłączną przyczyną wypadku było udowodnione naruszenie przez ubezpieczonego przepisów bhp spowodowane przez niego umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa. Pieniędzy nie dostanie również pracownik, który był pod wpływem alkoholu lub substancji psychotropowych i przyczynił się w znacznym stopniu do spowodowania wypadku. Nie dotyczy to wypadków ze skutkiem śmiertelnym.
źródło: ZUS
