Przed nami wyjątkowy spektakl astronomiczny. Już jutro na polskim niebie będzie można zaobserwować częściowe zaćmienie Słońca. W zależności od regionu kraju, Księżyc przesłoni od 42% do nawet 88% tarczy naszej gwiazdy.
To fascynujące wydarzenie przyciągnie z pewnością wielu pasjonatów nieba i ciekawskich obserwatorów. Warto jednak pamiętać, że patrzenie w stronę Słońca bez odpowiedniego przygotowania niesie za sobą śmiertelne zagrożenie dla naszego wzroku – szczególnie u dzieci.
Ostrzeżenie eksperta: Zwykłe okulary to za mało
Oko nie posiada receptorów bólowych na siatkówce, dlatego jej uszkodzenie następuje bezgłośnie i niezauważalnie w trakcie patrzenia w tarczę słoneczną.
Dr n. med. Maria Szwajkowska, koordynator Oddziału Okulistyki Szpitala Dziecięcego w Olsztynie, wyraźnie ostrzega: „Zwykłe okulary przeciwsłoneczne nie chronią oczu przed uszkodzeniem siatkówki.”
Patrzenie na Słońce bez profesjonalnej ochrony może doprowadzić do retinopatii posłonecznej, czyli groźnego oparzenia siatkówki. Uszkodzenie delikatnych fotoreceptorów bywa nieodwracalne – w efekcie w samym centrum pola widzenia może pojawić się trwała plama lub ubytek, trwale pogarszający komfort życia.
Jak bezpiecznie obserwować zaćmienie Słońca?
Aby bezpiecznie cieszyć się tym widokiem, należy skorzystać ze sprawdzonych i certyfikowanych metod:
- Dedykowane filtry astronomiczne – stosujmy wyłącznie specjalistyczne filtry słoneczne przeznaczone do teleskopów, lornetek lub obiektywów aparatów.
- Certyfikowane okulary ochronne – sięgajmy po specjalne okulary do obserwacji zaćmień z filtrem folii ISO lub odpowiednie okulary ochronne dla spawaczy (o bardzo wysokim stopniu przyciemnienia).
- Obserwacja pośrednia (metoda projekcji) – najbezpieczniejsza alternatywa, doskonała zwłaszcza dla dzieci. Polega na rzutowaniu obrazu Słońca przez małą dziurkę (np. w kartce papieru) na drugą, białą powierzchnię.
Czego BEZWZGLĘDNIE unikać?
Wiele domowych sposobów daje złudne poczucie bezpieczeństwa. Choć widoczny obraz wydaje się ciemniejszy, szkodliwe promieniowanie ultrafioletowe i podczerwone wciąż bez przeszkód dociera do siatkówki.
Nigdy nie patrz na Słońce przez:
- Zwykłe okulary przeciwsłoneczne (nawet z filtrem UV),
- Przyciemniane szyby,
- Klisze fotograficzne czy zdjęcia RTG,
- Sadzę na szkle oraz inne improwizowane „filtry”.
Co zrobić w razie niepokojących objawów?
Jeśli po obserwacji zjawiska zauważysz u siebie lub dziecka:
- Jasną bądź ciemną plamkę przed okiem,
- Wyraźne pogorszenie ostrości widzenia,
- Jakiekolwiek inne niepokojące zmiany w polu widzenia,
nie czekaj, aż objawy same ustąpią – niezwłocznie zgłoś się do okulisty.
Podziwiajmy to niezwykłe zjawisko kosmiczne, ale przede wszystkim zadbajmy o bezpieczeństwo oczu własnych i naszych najbliższych!
źródło: WSSD w Olsztynie