Zanieczyszczenie rzeki Łyny – są wyniki badań

W związku z otrzymanym zgłoszeniem telefonicznym w dniu 13 stycznia 2023 r. od Dyżurnego Miasta Olsztyna dot. zanieczyszczenia rzeki Łyna na wysokości ul. Tuwima i ul. Obrońców Tobruku w Olsztynie substancją ropopochodną, Inspektorzy Inspekcji Ochrony Środowiska w Olsztynie przeprowadzili wizję w terenie, której przedmiotem była identyfikacja zgłoszonego zanieczyszczenia i ustalenie potencjalnego źródła wycieku bądź zrzutu ww. zanieczyszczenia do rzeki.

W pierwszej kolejności Inspektorzy z WIOŚ w Olsztynie udali się na ul. Tuwima, na most nad Łyną. Na powierzchni wody stwierdzono unoszący się film charakterystyczny dla substancji ropopochodnych, który przemieszczał się wraz z prądem wody. Nie odnotowano przypadków śnięcia ryb w ww. miejscu oraz innych zanieczyszczeń w obrębie koryta rzeki. Następnie zostały przeprowadzone oględziny koryta rzeki Kortówka. Na powierzchni wody widoczny był, unoszący się wraz z prądem wody, lekki film charakterystyczny dla substancji ropopochodnych. Nie stwierdzono innych zanieczyszczeń w obrębie koryta rzeki Kortówki, nie zaobserwowano śnięcia ryb. W obrębie skrzyżowania ulicy Warszawskiej z ul. Dybowskiego, do rzeki Kortówki znajdował się wylot kanalizacji deszczowej. W miejscu wpłynięcia wody deszczowej z ww. wylotu do Kortówki, zaobserwowano śladowe ilości filmu charakterystycznego dla substancji ropopochodnych. Jak ustalono, prawdopodobną przyczyną zanieczyszczenia rzeki Kortówki i dalej rzeki Łyny był spływ z okolicznych parkingów, spowodowany opadami deszczu. Jednostki PSP pracujące na miejscu zdarzenia założyły w dwóch miejscach zapory w celu wychwycenia substancji ropopochodnych.

W trakcie wizji terenowej, pracownik Centralnego Laboratorium Badawczego w Olsztynie Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska dokonał akredytowanego poboru próbek wody celem przeprowadzenia stwierdzenia obecności substancji ropopochodnych w wodzie. Ww. próbki wody zostały pobrane w następujących miejscach:

1. Próbka wody z rzeki Łyna na wysokości ul. Obrońców Tobruku (powyżej zapory z sorbentem).
2. Próbka wody z rzeki Łyna na wysokości ul. Obrońców Tobruku (poniżej zapory z sorbentem).
3. Próbka wody z rzeki Kortówka (powyżej zapory z sorbentem).

W dniu 13 stycznia 2023 r. Inspektorzy WIOŚ przeprowadzili rozeznanie w terenie celem zidentyfikowania źródła wycieku, nie zaobserwowano zanieczyszczeń okolicznych terenów substancjami ropopochodnymi bądź obecności śladów np. pustych pojemników, wskazujących na miejscowe wylanie substancji ropopochodnych do wód płynących. Nie odnotowano awarii okolicznych zakładów, których skutkiem mogło być dostanie się substancji ropopochodnych do rzeki Kortówki, bądź  rzeki Łyny.

W dniu 16 stycznia 2023 r. inspektorzy WIOŚ pojechali na miejsca zdarzenia w celu ustalenia sprawcy zanieczyszczenia. Inspektorzy udali się na most nad rzeką Łyną na osiedlu Brzeziny, w miejsce połączenia rzeki Kortówki z rzeką Łyną. Na miejscu stwierdzono obecność zapór sorpcyjnych, ustawionych w dniu 13 stycznia 2023 r. przez PSP w Olsztynie. Na ww. zaporze sorpcyjnej znajdowały się śladowe ilości substancji ropopochodnych, natomiast za zaporą woda była przejrzysta, bez widocznych oznak zanieczyszczenia. Dalej inspektorzy WIOŚ udali się wzdłuż koryta rzeki Kortówki, nie stwierdzono zanieczyszczeń.

Kolejnym miejscem oględzin był wylot kanalizacji deszczowej uchodzący do rzeki Kortówki.  W dniu 16 stycznia 2023 r. inspektorzy WIOŚ nie stwierdzili zanieczyszczenia wody w miejscu ww. wylotu oraz wzdłuż koryta rzeki.

Inspektorzy sprawdzili okoliczne firmy celem identyfikacji potencjalnych źródeł zanieczyszczenia rzeki. Nie stwierdzono na terenach firm śladów wlewania do kanalizacji deszczowej substancji ropopochodnych.

W dniu 18 stycznia 2023 r. WIOŚ w Olsztynie otrzymał wyniki badań pobranej wody. Wyniki wskazują na to, iż była to substancja ropopochodna (węglowodory ropopochodne C₁₀-C₄₀):

• Próbka wody z rzeki Łyna na wysokości ul. Obrońców Tobruku (powyżej zapory z sorbentem) – 0,50 ± 0,16 mg/l.
• Próbka wody z rzeki Łyna na wysokości ul. Obrońców Tobruku (poniżej zapory z sorbentem) – 0,48 ± 0,16 mg/l.
• Próbka wody z rzeki Kortówka (powyżej zapory z sorbentem) – 0,089 ± 0,029 mg/l.

Podsumowując, nie udało się ustalić miejsca zrzutu substancji ropopochodnych, gdyż na omawianym terenie do kanalizacji deszczowej podłączone są liczne podmioty, jak również  zabudowa jednorodzinna. Wyniki badań i ponowne oględziny obu rzek wskazały na to, iż prawdopodobnie mogło to być zdarzenie incydentalne. Obie rzeki w sposób naturalny zneutralizowały zanieczyszczenie substancjami ropopochodnymi.

^{Źródło: WIOŚ w Olsztynie}