1 marca obchodzone było święto żołnierzy antykomunistycznego i niepodległościowego podziemia Polski – Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Dla Terytorialsów to szczególna data – aż jedenaścioro Niezłomnych Bohaterów podziemia antykomunistycznego, którzy nigdy nie pogodzili się z ustanowionym w Polsce po II Wojnie Światowej porządkiem, to Patroni Brygad OT.
Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych to dla Terytorialsów bardzo ważna data. Od początku formowania Wojsk Obrony Terytorialnej pewne było, że tradycje jej lokowane będą w Armii Krajowej. AK była formacją ochotniczą o charakterze terytorialnym, podobnie jak dzisiejsze wojska OT. Terytorialsi – jak niegdyś akowcy, a potem Żołnierze Wyklęci – mają bardzo silną motywację do służby i kierują się tymi samymi wartościami – miłością i gotowością do obrony Ojczyzny.
DRUGA KONSPIRACJA
Powojenne podziemie antykomunistyczne stanowiło naturalną kontynuację działalności niepodległościowej dla tysięcy żołnierzy z okresu okupacji II Wojny Światowej. Uczestniczyli w nim przedstawiciele wszystkich grup społecznych i zawodowych – wszyscy, dla których podstawowym impulsem działania była gotowość do walki o wolną Ojczyznę.
Jak podkreśla porucznik Piotr Łapiński, pracownik Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN w Białymstoku, żołnierz 1. Podlaskiej Brygady Obrony Terytorialnej:
Żołnierze Armii Krajowej w warunkach nowej rzeczywistości ponownie stanęli do walki. Tym razem z okupacją sowiecką, dlatego, że byli wierni złożonej przysiędze. Wierni dewizie honor i Ojczyzna, honor – nie honorarium. Dlatego uważali, zresztą słusznie, że wkroczenie Armii Czerwonej będzie oznaczało tak naprawdę instalowanie systemu komunistycznego w Polsce. Mieli świadomość tego, co się dzieje wokół nich. Mieli świadomość czym są bolszewicy, czym są komuniści i mieli świadomość tego, że są tak naprawdę jedyną praktycznie siłą, która może się przeciwstawić komunistom.
DZIEDZICZONE TRADYCJE
O tym, że Żołnierze Wykleci są ważni dla Terytorialsów nie trzeba nikogo przekonywać. Jedenaścioro wspaniałych patriotów, Niezłomnych Bohaterów podziemia antykomunistycznego, którzy nigdy nie pogodzili się z ustanowionym w Polsce po II Wojnie Światowej porządkiem jest Patronami Brygad OT. Są to:
- 1 Podlaska Brygada OT – gen. bryg. Władysław Liniarski ps. „Mścisław”
- 2 Lubelska Brygada OT mjr Hieronim Dekutowski ps. „Zapora”
- 3 Podlaska Brygada OT płk Łukasz Ciepliński ps. „Pług”
- 4 Warmińsko – Mazurska Brygada OT – ppłk Gracjan Klaudiusz ps. „Fróg” „Szczerbiec”
- 5 Mazowiecka Brygada OT – ppor. Mieczysław Dziemieszkiewicz ps. „Rój”
- 6 Mazowiecka Brygada OT – rtm. Witold Pilecki „Witold” ps. „Druh”
- 7 Pomorska Brygada OT – kpt. mar. Adam Dedio ps. „Marynarz”
- 8 Kujawsko – Pomorska Brygada OT gen. bryg. Elżbieta Zawacka ps. „Zo”
- 9 Łódzka Brygada OT – gen. bryg. Stanisław Sojczyński ps. „Warszyc”
- 14 Zachodnio-Pomorskiej Brygady OT – ppłk Stanisław Sędziak ps. „Warta”
- 16 Dolnośląskiej Brygady OT – ppłk Ludwik Marszałek ps. „Zbroja”
Decyzje o przejmowaniu tradycji Żołnierzy Wyklętych, tych najdzielniejszych z dzielnych i tych najodważniejszych z odważnych żołnierzy II Wojny Światowej, przez jednostki Wojsk Obrony Terytorialnej były następstwem spójnej polityki historycznej. Służy ona budowaniu morale i patriotyzmu żołnierzy WOT poprzez wskazanie bohaterów, do których mogą się odwołać. Bohaterów, którzy służyli i walczyli w tych samych miejscach, w których oni dziś się szkolą. – zaznacza Dowódca Wojsk Obrony Terytorialnej gen. bryg. Maciej Klisz.
WSPÓŁCZESNE DZIAŁANIA
Opieka i troska o kombatantów, to szczególna rola, jaką przyjęli żołnierze Wojsk Obrony Terytorialnej. Terytorialsi, jako młodsi towarzysze broni – stoją z nimi ramię w ramię – każdego dnia i na każde wezwanie. Troszczą się o dziedziczone tradycje. By kultywować pamięć o swoich wielkich poprzednikach, gdy jest to jeszcze możliwe organizują tzw. lekcje „żywej historii” – spotykają się z jeszcze żyjącymi bohaterami walk o wolną Polskę. Pamiętają o ważnych datach, o swoich patronach oraz o ich żyjących potomkach. Od przyjęcia tradycji Terytorialsi dbają o mogiły poległych, a w dni pamięci zapalają symboliczne znicze.
Pełna rozmowa z por. Łapińskim:
Obecność kombatantów i weteranów to już stały element uroczystości organizowanych przez WOT. Jednak to tylko część tego, w jaki sposób honorujemy ich życie i służbę dla Polski. Pamiętając o poległych i zmarłych, uczymy się od tych, którzy nadal są z nami. Od nich czerpiemy inspirację i uświadamiamy sobie, że skoro dali radę, w ciężkich czasach walki z okupantami, to również my powinniśmy być „Zawsze gOTowi, Zawsze Blisko”. Lekcje „żywej historii” oraz program Korzenie to jedne z najlepszych przykładów naszych działań w tym obszarze.
– wskazuje gen. Klisz, dowódca Terytorialsów.
Żołnierze Niezłomni tworzyli powojenną konspirację kontynuującą od 1945 r. dzieło Armii Krajowej, walcząc z sowiecką władzą narzuconą Polsce. Konspiracja ta była najliczniejszą formą zorganizowanego ruchu oporu społeczeństwa polskiego wobec nowego okupanta. Uczestników ruchu partyzanckiego określa się zamiennie jako „żołnierzy drugiej konspiracji”, „Żołnierzy Niezłomnych” lub „Żołnierzy Wyklętych”.
Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych został ustanowiony przez sejm RP w 2011 roku, aby zachować pamięć o partyzantach, którzy po II Wojnie Światowej nie złożyli broni i kontynuowali walkę z sowieckim okupantem. W antykomunistycznym podziemiu walczyło od 120-180 tys. Polaków.
