W głębi warmińskich lasów, na szczycie jednego z najwyższych drzew, rozgrywa się fascynujący spektakl życia. Dzięki nowoczesnej technologii i zaangażowaniu leśników z Nadleśnictwa Nidzica, każdy z nas może stać się świadkiem codziennych zmagań jednej z najrzadszych par ptaków szponiastych w Polsce – rybołowów.
Gatunek na krawędzi
Rybołów (Pandion haliaetus) to ptak o niezwykłej urodzie i jeszcze większej rzadkości. Choć jest znany z widowiskowych polowań, jego sytuacja w naszym kraju jest alarmująca. Szacuje się, że w całej Polsce gniazduje zaledwie około 40 par tych majestatycznych ptaków. To właśnie dlatego rybołów znajduje się w Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt i jest objęty nie tylko ścisłą ochroną gatunkową, ale również ochroną czynną i strefową.
W przypadku rybołowów sama obecność na liście gatunków chronionych to za mało. Konieczne są konkretne działania, takie jak budowa sztucznych platform gniazdowych czy wyznaczanie specjalnych stref wokół miejsc rozrodu, aby zapewnić im spokój niezbędny do wychowania młodych.
Wielki powrót z Afryki
Rybołowy to wytrwali podróżnicy. Zimy spędzają w Afryce, a do Polski powracają pod koniec marca, kierując się zazwyczaj w stronę Mazur oraz północno-zachodniej części kraju. Wybierają miejsca szczególne: gniazda budują na samym szczycie dominujących nad okolicą drzew lub – coraz częściej – na słupach wysokiego napięcia.
Kluczowym elementem ich „wymarzonego domu” jest bliskość (do kilku kilometrów) czystych i niezbyt głębokich zbiorników wodnych. To tam rybołowy prezentują swój kunszt łowiecki, nurkując po ryby, które stanowią niemal 100% ich jadłospisu.
Kalendarz sezonu u rybołowów:
- Marzec/Kwiecień: Powrót z zimowiska i widowiskowy remont gniazda.
- Maj: Czas inkubacji. Samica wysiaduje 2-3 jaja, podczas gdy samiec pełni rolę głównego żywiciela, dostarczając świeże ryby.
- Czerwiec/Lipiec: Klucie piskląt i ich niezwykle szybki wzrost.
- Sierpień: Nauka latania oraz pierwsze, często nieporadne próby samodzielnego łowienia ryb.
Człowiek z pomocą naturze
Obecność rybołowów w Nadleśnictwie Nidzica nie jest dziełem przypadku. To m.in. efekt wieloletniego projektu realizowanego przez Lasy Państwowe we współpracy z Komitetem Ochrony Orłów. W latach 2017–2021 w 39 nadleśnictwach montowano specjalne platformy gniazdowe, które miały zachęcić ptaki do osiedlania się w bezpiecznych miejscach. Dziś, dzięki zamontowanej przy gnieździe kamerze, możemy obserwować, jak te działania przynoszą realne efekty.
Lekcja pokory online
Leśnicy przypominają, że obserwacja dzikiej przyrody to przede wszystkim lekcja cierpliwości. Kamera pozwala nam zajrzeć do prywatnego świata zwierząt, ale nie daje gwarancji sukcesu – każdy sezon to nowe wyzwania, od kaprysów pogody po zagrożenia ze strony drapieżników.
Zapraszamy do śledzenia transmisji i kibicowania nidzickiej parze. To niepowtarzalna okazja, by zobaczyć z bliska gatunek, który bez naszej pomocy mógłby zniknąć z polskiego nieba na zawsze.
źródło: RDLP w Olsztynie