17 lipca 2025 r. Senat przyjął z poprawkami projekt nowelizacji ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych oraz niektórych innych ustaw. Nowe przepisy mają kluczowe znaczenie dla przyszłości energetyki odnawialnej w Polsce oraz dla ochrony odbiorców energii przed podwyżkami cen.
Mrożenie cen energii do końca 2025 roku
Jednym z najważniejszych punktów ustawy jest przedłużenie mechanizmu mrożenia cen energii elektrycznej dla gospodarstw domowych. Dzięki nowym przepisom, maksymalna cena prądu pozostanie na poziomie 500 zł/MWh aż do końca 2025 roku. Bez tej zmiany, zamrożone ceny obowiązywałyby tylko do końca września br., co oznaczałoby znaczące podwyżki od października.
Większe możliwości rozwoju farm wiatrowych
Ustawa odblokowuje inwestycje w lądową energetykę wiatrową, znosząc zasadę tzw. „10H”, która ograniczała lokalizację elektrowni wiatrowych do wielokrotności ich wysokości względem zabudowy. Teraz decyzję o lokalizacji będą mogły podejmować lokalne społeczności i samorządy, przy zachowaniu minimalnej odległości 500 metrów od zabudowy mieszkaniowej. Jest to kompromis społeczny i naukowy, który umożliwia rozwój energetyki wiatrowej przy jednoczesnym poszanowaniu interesów mieszkańców.
Dodatkowo, gospodarstwa domowe położone w promieniu do 1000 metrów od nowo planowanych farm wiatrowych będą mogły otrzymywać nawet do 20 000 zł rocznie z funduszu partycypacyjnego. Środki te będą formą rekompensaty i wsparcia dla lokalnych społeczności.
Ułatwienia inwestycyjne i ochrona środowiska
Ustawa wprowadza także przepisy dotyczące tzw. repoweringu – modernizacji istniejących elektrowni wiatrowych w celu zwiększenia ich wydajności – oraz wspiera rozwój biogazowni o mocy powyżej 1 MW. W obu przypadkach inwestycje będą wymagały zatwierdzenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
W toku prac senackich wprowadzono również szereg poprawek:
Zniesiono obowiązkowy bufor 500 m od obszarów Natura 2000, jednak inwestycje nadal będą wymagały szczegółowej oceny oddziaływania na środowisko. Zakaz lokalizacji inwestycji bezpośrednio na tych obszarach pozostaje w mocy.
Zmieniono zasady inwestowania w pobliżu stref wojskowych – plan miejscowy musi być uzgodniony z właściwymi organami, ale nie obowiązuje już automatyczny zakaz.
Usunięto sztywny bufor 1H od dróg krajowych – lokalizacja będzie oceniana indywidualnie na dwóch etapach procedury środowiskowej.
Korzyści społeczno-gospodarcze
Ministerstwo Klimatu i Środowiska, autor projektu, podkreśla, że lądowa energetyka wiatrowa to obecnie najtańsze źródło energii elektrycznej. Ustawa otwiera drogę do nowych inwestycji, które przyniosą liczne korzyści:
- nowe miejsca pracy,
- stałe wpływy do budżetów gmin z tytułu podatków,
- zwiększony dostęp do taniej i zielonej energii.
Dzięki przyjętym przepisom Polska nie tylko zapewni stabilność cen dla gospodarstw domowych w krótkim okresie, ale również stworzy fundamenty pod transformację energetyczną i bezpieczeństwo energetyczne w kolejnych latach.
źródło: MKiŚ