Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podpisał rozporządzenie wydłużające czasowy zakaz przebywania w rejonie przygranicznym od 1 września do 29 listopada 2026 roku. Choć statystyki wskazują na gwałtowny, ponad 98-procentowy spadek nielegalnych prób przekroczenia granicy, służby podkreślają konieczność utrzymania najwyższej czujności operacyjnej w związku ze zmianą taktyki przez reżim w Mińsku.
Ósme przedłużenie obostrzeń na granicy wschodniej
Przepisy ograniczające dostęp do wybranych obszarów przygranicznych przylegających do granicy z Republiką Białorusi obowiązują nieprzerwanie od 13 czerwca 2024 roku i są systematycznie weryfikowane oraz przedłużane co 90 dni. Decyzja szefa MSWiA podjęta 31 sierpnia 2026 r. to już ósme z kolei rozporządzenie w tej sprawie. Jak podkreśla resort, dalsze funkcjonowanie strefy jest kluczowe dla zapewnienia odpowiednich warunków operacyjnych Straży Granicznej, Wojsku Polskiemu oraz Policji.
Działania rządu stanowią element szerszej strategii mającej na celu pełną ochronę wschodniej granicy Polski, będącej jednocześnie zewnętrzną granicą Unii Europejskiej oraz paktu NATO.
Efekty rozwiązań prawnych i inwestycji technologicznych
Zdecydowana postawa rządu oraz konsekwentne łączenie ograniczeń prawnych z modernizacją infrastruktury przyniosły jednoznaczne rezultaty. Z danych zaprezentowanych przez MSWiA wynika, że od 1 stycznia do 2 sierpnia 2026 r. Straż Graniczna odnotowała zaledwie 335 prób nielegalnego przekroczenia granicy. Dla porównania, w analogicznym okresie 2025 roku odnotowano ponad 19,2 tysiąca takich prób. Oznacza to spadek aż o ponad 98 procent.
Na tak dużą redukcję incydentów złożyły się dwa kluczowe filary:
- Miliardowe inwestycje w infrastrukturę: Zainwestowanie blisko 3 mld zł w budowę i rozbudowę umocnień – w tym wzmocnienie zapory fizycznej, wzniesienie drugiej linii ogrodzenia, budowę wież obserwacyjnych, utwardzenie drogi przygranicznej oraz wdrożenie nowoczesnego systemu detekcji dronów.
- Zaostrzenie regulacji prawnych: Wprowadzenie strefy buforowej utrudniającej poruszanie się kurierom i nielegalnym migrantom oraz czasowe zawieszenie prawa do azylu. Krok ten wyeliminował możliwość nadużywania procedur ochronnych przez osoby wykorzystywane instrumentalnie przez reżimy w Mińsku i Moskwie.
Zagrożenie hybrydowe trwa – zmiana taktyki Białorusi
Przedstawiciele resortu spraw wewnętrznych przestrzegają jednak przed uznawaniem kryzysu za zakończony. Mniejszy napór na polskim odcinku nie oznacza wygaszenia działań hybrydowych. Białoruś – jako państwo aktywnie wspierające agresję Federacji Rosyjskiej – zmieniła taktykę operacyjną i przesunęła ciężar aktywności na granice z sąsiednimi państwami: Litwą oraz Łotwą.
Utrzymanie strefy buforowej w Polsce pozostaje jednak kluczowe, ponieważ – jak wykazują analizy służb – większość tegorocznych prób sforsowania polskiej granicy miała miejsce właśnie na odcinkach objętych zakazem przebywania.
Zasięg terytorialny i głębokość strefy buforowej
Rozporządzenie obejmuje łączną długość ponad 78 kilometrów granicy państwowej, znajdującej się w rejonie operacyjnym pięciu placówek Straży Granicznej: Michałowo, Narewka, Białowieża, Dubicze Cerkiewne oraz Czeremcha.
Szerokość strefy jest zróżnicowana w zależności od uwarunkowań terenowych i wymogów bezpieczeństwa:
- Pas o szerokości 200 metrów: obejmuje większość chronionego obszaru (ok. 59 km),
- Pas o szerokości do 2 kilometrów: obowiązuje na odcinku ok. 15 km przebiegającym przez rezerwaty przyrody,
- Pas o szerokości do 4 kilometrów: sięga w głąb kraju na fragmencie liczącym blisko 4 km.
Przedłużenie obostrzeń do 29 listopada 2026 r. zapewni służbom stałe warunki prawne do prowadzenia skutecznych działań osłonowych na wschodniej granicy Rzeczypospolitej Polskiej.
źródło: MSWiA