Renta socjalna jest wsparciem dla osób, które nie nabyły uprawnień do renty z tytułu niezdolności do pracy. Jej przyznanie nie zależy od stażu pracy ani od pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Aby jednak móc ją otrzymać, należy spełnić określone warunki.
Renta socjalna jest finansowana z budżetu państwa, a nie z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Obecnie jej najniższa wysokość wynosi 1 978,49 z zł brutto. Renta podlega waloryzacji, która przeprowadzana jest od 1 marca każdego roku. Jest ona przyznawana na wniosek, po spełnieniu określonych warunków.
W 2025 roku ZUS wypłacał, co miesiąc renty socjalne dla 300,9 tys. osób w całej Polsce, w tym 13 tys. na Warmii i Mazurach.
Najwięcej rent w minionym roku było wypłacanych w województwach: mazowieckim 35,3 tys., śląskim 30,9 tys. i w Wielkopolsce 25,6 tys.
– Rentę socjalną mogą otrzymać osoby pełnoletnie, u których lekarz orzecznik lub komisja lekarska ZUS stwierdziły całkowitą niezdolność do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu – wyjaśnia Anna Grabowska regionalna rzeczniczka prasowa ZUS na Warmii i Mazurach
Rzeczniczka wyjaśnia, że aby dostać rentę naruszenie sprawności organizmu musiało powstać przed ukończeniem 18. roku życia, w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej – przed ukończeniem 25. roku życia lub w trakcie kształcenia w szkole doktoranckiej, studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej.
– Krótko mówiąc, warunkiem przyznania renty socjalnej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest pełnoletność oraz całkowita niezdolność do pracy, która powstała z powodu naruszenia sprawności organizmu w okresie „od dzieciństwa” do ukończenia nauki. Osobą pełnoletnią jest nie tylko ta, która ukończyła 18 lat, ale także kobieta, która zawarła związek małżeński po ukończeniu 16. roku życia – dodaje Anna Grabowska
– Renta socjalna może być przyznane na stałe, jeśli całkowita niezdolność do pracy ma charakter trwały. Renta socjalna może być również przyznana na czas określony w przypadku, gdy niezdolność do pracy jest okresowa. Przyznanie oraz pobieranie renty socjalnej nie jest uzależnione od spełnienia warunku przebywania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej – mówi rzeczniczka
Według rzeczniczki, renta przysługuje m.in. osobom posiadającym obywatelstwo polskie, które czasowo przebywają za granicą, na przykład w celu nauki lub odwiedzin rodziny.
Obowiązki wobec ZUS
– W momencie, gdy osoba dostająca rentę socjalną podejmie pracę powinna powiadomić nas o podjęciu pracy zarobkowej i osiąganych przychodach. Powinna także pamiętać o limitach dochodów – przestrzega Grabowska
Kto socjalnej nie dostanie?
Renta socjalna nie przysługuje osobom, które mają ustalone prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy, świadczenia przedemerytalnego, zasiłku przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego lub pobierają świadczenia o charakterze rentowym z instytucji zagranicznych. Ponadto renta socjalna nie będzie przyznawana osobom, które są właścicielami lub posiadaczami nieruchomości rolnej o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 5 ha przeliczeniowych. Renta socjalna nie przysługuje również w okresie tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności.
Jeżeli wnioskodawca ubiega się o rentę socjalną i jednocześnie ma prawo do renty rodzinnej, której wysokość nie przekracza 300 proc. kwoty najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy (od 1 marca 2026 roku wynosi ona 5 935,47 zł brutto), przysługuje mu prawo do obu tych świadczeń.
W przypadku, gdy łączna kwota obu świadczeń przekroczy tą kwotę, ZUS obniży rentę socjalną. Należy jednak pamiętać, że obniżona renta socjalna nie może być niższa niż 10 proc. najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, co odpowiada kwocie 197,84 zł brutto. Jeśli natomiast kwota renty rodzinnej przekroczy 300 proc. najniższej renty z tytułu niezdolności do pracy, renta socjalna nie będzie przysługiwać.
Renta socjalna – więcej informacji