Święta Wielkanocne to jeden z tych momentów w roku, w których wydatki polskich gospodarstw domowych w naturalny sposób koncentrują się na żywności. To właśnie ceny produktów spożywczych w największym stopniu wpływają na nasze postrzeganie kosztów wielkanocnych przygotowań. W tym roku – obok żywności – istotną rolę w domowych budżetach odegrają również ceny transportu, szczególnie paliw.
Analitycy Banku Pekao S.A. przyjrzeli się inflacji tzw. koszyka wielkanocnego, obejmującego najważniejsze produkty spożywcze, bez których trudno wyobrazić sobie świąteczny stół. Choć temat inflacji towarzyszy codziennym rozmowom, warto podkreślić, że jej skala jest obecnie znacznie niższa niż w latach 2022–2023.
– Nasz koszyk wielkanocny odzwierciedla strukturę konsumpcji w okresie Świąt – stanowi ok. 15 proc. oficjalnego koszyka inflacyjnego GUS, a udział jaj czy niektórych produktów piekarniczych został w nim istotnie zwiększony, by wiernie oddać realne nawyki zakupowe Polaków. Z naszych analiz wynika, że w 2026 roku za typowy koszyk wielkanocny zapłacimy średnio 1,5 proc. więcej niż w poprzednim roku. Za tą relatywnie łagodną dynamiką kryją się jednak duże różnice pomiędzy poszczególnymi kategoriami – Kamil Łuczkowski, analityk w Departamencie Analiz Makroekonomicznych w Banku Pekao S.A.
Umiarkowany wzrost cen – średnio o 1,5 proc. Co podrożało najbardziej?
– Największe wzrosty cen dotyczą kategorii słodyczy – czekolada jest dziś o 19 proc. droższa niż rok temu. Co ciekawe, zjawisko to zachodzi mimo spadku cen kakao na rynkach światowych po rekordowych poziomach z lat 2024–2025. Wynika to m.in. z opóźnień w przenoszeniu zmian kosztów przez producentów oraz wcześniejszej kumulacji presji kosztowej. Drugim z produktów z wyraźnie wyższą ceną są jaja, droższe o 11 proc. rok do roku. W tym przypadku kluczowe są problemy podażowe – głównie ograniczenia w produkcji wynikające z epidemii ptasiej grypy. Pozostałe kategorie rosną już znacznie wolniej: pieczywo – +2,6 proc. r/r, kiełbasy i inne wędliny – ceny stabilne w porównaniu z ubiegłym rokiem – Grzegorz Rykaczewski, analityk w Departamencie Analiz Makroekonomicznych w Banku Pekao S.A.
Co potaniało?
Po stronie spadków cen wyróżnia się masło, tańsze o ponad 20 proc. r/r. To jeden z produktów najczęściej pojawiających się w świątecznych promocjach – w odróżnieniu od mięsa, którego ceny w okresie wielkanocnym zwykle rosną. Niższe są także ceny: cukru – o 8 proc. r/r, mąki – o 3,4 proc. r/r, co z pewnością ucieszy osoby planujące świąteczne wypieki. Dobra wiadomość czeka także miłośników tradycyjnej sałatki jarzynowej – ceny kluczowych warzyw spadły średnio o 2,5 proc. r/r.
Co może wpływać na ceny żywności w najbliższych miesiącach?
Wzrost cen jest zjawiskiem skorelowanym ze wzrostem gospodarczym i jeżeli by go nie było, oznaczałoby to nic innego, jak gospodarkę w recesji. Kluczowe pozostaje natomiast, aby inflacja utrzymywała się na umiarkowanym poziomie, możliwie blisko celu inflacyjnego.
W perspektywie średnioterminowej najważniejszym ryzykiem dla cen żywności pozostaje sytuacja geopolityczna, w tym konflikt na Bliskim Wschodzie. Ewentualny wzrost cen energii mógłby podnieść koszty produkcji żywności, choć wysoka globalna podaż powinna częściowo ograniczać efekty takiego szoku. Szczególnie wrażliwe są koszty nawozów, które mogą rosnąć wraz z cenami ropy i gazu, wpływając z opóźnieniem na koszty produkcji rolnej.
źródło: infowire.pl / Pekao